Παρουσίαση / Ηχητικές Απόψεις
Pathos Acoustics Legacy
High-End Audio Ολοκληρωμένος ενισχυτής
Από την πρώτη στιγμή καταλαβαίνεις ότι ο Legacy είναι μια συσκευή που σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε ως φόρος τιμής στην ίδια την ιστορία του Ιταλού κατασκευαστή. Δεν είναι μόνο μεγάλος, βαρύς και… InPol, ως οφείλει, αλλά επιβλητικός ως ιδέα, με έναν τρόπο που δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες. Θέλετε 100W σε τάξη Α; Κανένα πρόβλημα. O Gianni Borinato έθεσε τις βάσεις και ο Gaetano Zanini πήρε την απόφαση!
Οι Borinato και Zanini, μαζί με τον Paolo Andriolo ξεκίνησαν την Pathos το 1994 και κατάφεραν αυτό που έπρεπε ως πραγματικοί Ιταλοί. Να δώσουν ψυχή και φυσιογνωμία σε έναν ενισχυτή, ένα αντικείμενο το οποίο παραδοσιακά έχει κακοποιηθεί από τους απανταχού βιομηχανικούς σχεδιαστές. Πόσους πραγματικά όμορφους ενισχυτές έχετε δει; Λίγους. Αυτό ακριβώς εννοώ. Τα προϊόντα της Pathos ξεχωρίζουν. Αφού τα δεις για πρώτη φορά, δεν είναι δυνατόν να τα ξεχάσει και να μην τα αναγνωρίσεις. Αλλά μη φανταστείτε ότι το πράγμα σταματά εκεί. Η Pathos ασχολείται πολύ σοβαρά με τα ηλεκτρονικά της και η τοπολογία εξόδου InPol είναι ένα από τα σήματα κατατεθέντα, μαζί με τις custom ψύκτρες και του κατακόκκινους, μεγάλους ηλεκτρολυτικούς πυκνωτές.
Ο Legacy που είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε στο μεγάλο στούντιο του Orpheus Audio, το οποίο αντιπροσωπεύει τον κατασκευαστή στην ελληνική αγορά, είναι ο κορυφαίος ολοκληρωμένους ενισχυτής της Pathos, μια… ανοικονόμητη κατασκευή 140 κιλών, με βάθος 88 εκατοστών η οποία είναι αδύνατον να περάσει απαρατήρητη (αν και δεν νομίζω ότι οι της Pathos προσπάθησαν και πολύ για κάτι τέτοιο). Τα μεγέθη αυτά υπαγορεύονται από τις βασικές επιλογές που έχουν γίνει. Ο Legacy είναι ένας ολοκληρωμένος ενισχυτής ο οποίος αποδίδει 100W ανά κανάλι σε φορτία 8Ω και 170W ανά κανάλι σε φορτία 4Ω αλλά δεν είναι αυτές οι επιδόσεις που καθορίζουν το μέγεθός του. Είναι η επιλογή για ένα στάδιο εξόδου, όχι απλώς σε τάξη Α, αλλά σε single ended τάξη Α, μια ασυνήθιστη επιλογή για ημιαγωγικό κύκλωμα. Η Pathos αγαπά τους ημιαγωγούς “N”, είτε τους NPN στην περίπτωση των διπολικών τρανζίστορ, είτε τους N-channel στην περίπτωση των MOSFET (τα οποία χρησιμοποιούνται στον Legacy), επομένως, δεν υπάρχει δυνατότητα για ένα πραγματικά συμμετρικό/συμπληρωματικό κύκλωμα.
Είναι η απάντηση που δίνουν οι Ιταλοί στο γνωστό πρόβλημα των συμπληρωματικής πολικότητας ημιαγωγών, οι οποίοι δεν είναι ποτέ… ακριβώς συμπληρωματικοί, το ξέρουμε αυτό εδώ και δεκαετίες.Αυτή η επιλογή θέτει σοβαρές απαιτήσεις σε θέματα ψύξης και ένα “κανονικό” σασί, απλώς δεν θα μπορούσε να υποστηρίξει όλες αυτές τις ψύκτρες (και δεν νομίζω ότι θα σκεπτόταν κάποιος να βάλει… ανεμιστήρες σε μια τέτοια κατασκευή).
Την Class A/Single ended λογική, συμπληρώνει η τοπολογία InPol που έχει βασιστεί στις ιδέες του Borinato από το 1994 (και για την οποία η εταιρία διαθέτει το σχετικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας). Η ονομασία προέρχεται από την ιταλική φράση Inseguitore Pompa Lineare, στα αγγλικά, Linear Pump Follower και είναι ένα κύκλωμα βασισμένο σε ημιαγωγούς και ένα στραγγαλιστικό πηνίο. Η βασική ιδέα, με βάση τα όσα αναφέρει η ίδια η εταιρία, είναι η δημιουργία μιας τοπολογίας που δεν απαιτεί αρνητική ανάδραση και έχει συντελεστή απόδοσης μεγαλύτερο ενός κλασικού κυκλώματος τάξης Α (στα χαρτιά, 50%, έναντι 25%). Ο ενισχυτής InPoL έχει αρκετά χαμηλή αντίσταση εξόδου ώστε να προσφέρει έναν “ικανοποιητικό”, όπως αναφέρεται, συντελεστή απόσβεσης. Ο όρος “Follower” είναι επίσης σημαντικός. Ένα στάδιο-ακόλουθος, έχει -θεωρητικώς- μοναδιαίο κέρδος τάσης (συνήθως κατά τι μικρότερο), μεγάλη αντίσταση εισόδου (για να μην “φορτώνει” το στάδιο που προηγείται) και μικρή αντίσταση εξόδου, αυτός είναι άλλωστε ο λόγος που τον ονομάζουμε και ενισχυτή διαγωγιμότητας (transconductance) και μπορεί να περιγραφεί ως μια πηγή ρεύματος ελεγχόμενη από τάση, κάτι που συμπίπτει με αυτά που αναφέρει η Pathos, θυμίζοντας κάπως την πηγή ρεύματος Howland (χωρίς να είναι: η τελευταία διαθέτει ανάδραση, απαιτεί τελεστικό ενισχυτή και έχει σοβαρές απαιτήσεις σε θέματα ανοχών σε κάποια παθητικά υλικά). Σε κάθε περίπτωση, το InPol είναι ένα στάδιο χωρίς αρνητική ανάδραση και χωρίς παραμόρφωση διάβασης (επειδή είναι και τάξης Α και single ended), το οποίο, επιπροσθέτως, έχει αυξημένο συντελεστή απόδοσης (50%) και ικανοποιητικά χαμηλή αντίσταση εξόδου. Το τίμημα φαίνεται να είναι η ελαφρώς αυξημένη παραμόρφωση, με την εταιρία να δίνει 0.5% (THD, 1kHz, 100W/8Ω) και 0.02% (THD, 1kHz, 1W/8Ω), τιμές που δεν αποτελούν βάση για ενστάσεις και ανησυχίες, βεβαίως. Στην περίπτωση του Legacy, το στάδιο ισχύος έχει αρχιτεκτονική γέφυρας (bridged) και ολόκληρος ο ενισχυτής είναι balanced και dual mono.
Τι ακριβώς ακολουθεί ο “Follower” του σταδίου ισχύος; Ένα λαμπάτο κύκλωμα του οποίου η βασική τοπολογία είναι διαφορική totem-pole (με δύο διπλοτριόδους ECC803 (της Tung-Sol) σε σειρά, ένα κύκλωμα το οποίο είναι κλασικό και πολύ αγαπητό στους σχεδιαστές ενισχυτών, επειδή προσφέρει πολύ καλή απόρριψη θορύβου) και χρησιμοποιείται για να προσφέρει το απαραίτητο κέρδος στο στάδιο προενίσχυσης. Υπάρχει και ένα δεύτερο στάδιο, με μια ακόμη διπλοτρίοδο (6N30 της Sovtek), η οποία παίζει τον ρόλο του οδηγού του σταδίου ισχύος με δύο σήματα σε αντίστροφη φάση (θυμίζω ότι ο Legacy χρησιμοποιεί δύο InPol, γεφυρωμένα).
Στο στάδιο προενίσχυσης ενσωματώνεται και ο εξασθενητής, ένα παθητικό κύκλωμα 100 βημάτων, το οποίο βασίζεται σε αντιστάσεις μεγάλης ακρίβειας της Vishay, η οποίες ελέγχονται (αρκετά θορυβωδώς, είναι η αλήθεια) από ηλεκτρονόμους.Όντας dual mono, o Legacy βασίζεται σε δύο ξεχωριστά τροφοδοτικά (με ισάριθμους δακτυλιοειδείς μετασχηματιστές) και επειδή τα ρεύματα είναι πολύ υψηλά, χρησιμοποιεί ζυγούς και μεγάλες διατομές σε όλα τα καλώδια, ενώ αν οι τρεις πυκνωτές του φίλτρου ανά κανάλι σας φαίνονται “λίγοι”, θυμίζω ότι μιλάμε για ένα τροφοδοτικό το οποίο δεν είναι συμμετρικό (ίσως ένα ακόμη προτέρημα της InPol).
Από πλευράς δυνατοτήτων σύνδεσης, ο Legacy είναι πολύ συντηρητικός με βάση τα σημερινά δεδομένα. Διαθέτει έξι συνολικά εισόδους, τρεις single ended και τρεις balanced, υλοποιημένες με βαριά βύσματα της Neutrik καθώς επίσης και δύο σετ ακροδεκτών σύνδεσης ηχείων ανά κανάλι, εξαιρετικής ποιότητας της WBT, σε παράλληλη σύνδεση, προφανώς για να διευκολύνει την διπλοκαλωδίωση με καλώδια μεγάλης διατομής. Ο έλεγχος της στάθμης γίνεται από ένα βαρύ ρυθμιστικό στην πρόσοψη, ή μέσω του τηλεχειριστηρίου.
Ακούσαμε τον Legacy στον κύριο χώρο ακροάσεων του Orpheus Audio, σε ένα σύστημα με ανάλογης ποιότητας συνοδά, στα οποία περιλαμβανόταν το εντυπωσιακό Studio Player της Wadax και ο συνδυασμός TechDAS AirForce V/Graham Phantom/Clearaudio Goldfinger με τον προενισχυτή Phono 100 της Burmester στον ρόλο των πηγών και δύο διαφορετικά ηχεία, το Kardeas 2.0 της Audio Physic και το Alumine Five της Stenheim. Η πλέον πρόσφατη έκδοση του Kardeas είναι μια σχεδίαση τεσσάρων δρόμων, η οποία χρησιμοποιεί νέες εκδόσεις μονάδων σε όλες τις θέσεις. Βασίζεται σε ένα τουίτερ 39 χιλιοστών για τις υψηλές συχνότητες, μιντ 150 χιλιοστών και δύο μιντ/γούφερ 180 χιλιοστών, ενώ για την περιοχή των πολύ χαμηλών συχνοτήτων χρησιμοποιεί δύο 11ιντσα γούφερ, με δυνατότητα ρύθμισης, ώστε να προσαρμόζεται στον χώρο.Το Alumine Five είναι τριών δρόμων, με δύο 10ιντσα γούφερ και καμπίνα από αλουμίνιο, ένα εντυπωσιακό ηχείο δαπέδου με ύψος 1.2 μέτρα.
Με βάση όλα τα παραπάνω, ο Legacy ήταν μέρος ενός πραγματικά μεγάλου συστήματος και είχε δύσκολη αποστολή, τουλάχιστον στα χαρτιά, καθώς έπρεπε να “κουνήσει” δύο σπουδαία ηχεία και να υποστηρίξει τις δυνατότητες δύο σοβαρών πηγών. Δεν μας φάνηκε, ωστόσο, ότι δυσκολεύτηκε καθόλου να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων.Το πρώτο πράγμα που παρατηρήσαμε ήταν η εκκωφαντική ησυχία του ενισχυτή: Παρά το λαμπάτο στάδιο, ο θόρυβος ήταν εξαιρετικά χαμηλός, ένα στοιχείο που πάντοτε υπόσχεται πολύ καλή συμπεριφορά σε θέματα δυναμικών. Πράγματι, το σύστημα ακούστηκε εξαιρετικό στον τομέα αυτό, ιδιαίτερα λεπτομερές και γρήγορο, χωρίς υποψία συμπίεσης. Τα 100/170W δεν είναι εξαιρετικά υψηλή ισχύς, αλλά στον συγκεκριμένο χώρο και με τα συγκεκριμένη ηχεία, αποδείχθηκε ότι ήταν αυτό που ακριβώς χρειαζόταν. Ρεαλιστικές στάθμες και πολύ καλή αντίθεση, δημιούργησαν ένα φυσικό άκουσμα και έναν ισορροπημένα “μεγάλο” ήχο χωρίς υπερβολές. Υπήρχε μουσική ροή, άψογη τονική ισορροπία και μια πολύ καλή στερεοφωνική εικόνα και με τα δύο ηχεία, η οποία μας επέτρεψε να απολαύσουμε τις εξαιρετικές λεπτομέρειες που μπορεί να ανασύρει μια κορυφαία ψηφιακή πηγή, όπως φαίνεται ότι είναι το Wadax (για τον υποφαινόμενο, ήταν η πρώτη φορά που άκουγε μια πηγή της συγκεκριμένης εταιρίας, πέραν από διάφορα πρόχειρα ακούσματα σε εκθέσεις του εξωτερικού), αλλά και να εκτιμήσει την αίσθηση του αναλογικού που προσφέρει το TechDAS, αν έχεις στο χέρι μερικούς καλούς δίσκους.
Στις λεπτομέρειες, το σύστημα φάνηκε να έχει πολύ καλή απόδοση χαμηλά, με το Kardeas να ακούγεται λίγο πιο αυστηρό και συγκρατημένο σε σχέση με το Alumine Five, το οποίο κατέβηκε πιο χαμηλά, διατηρώντας πάντα τον έλεγχο, περιέγραψε καλύτερα τους όγκους και την άρθρωση και ήταν, συνολικά, πολύ πιο ελκυστικό (λογικό, αν αναλογιστείς και την διαφορά στην τιμή των δύο). Και με τα δύο ηχεία, πάντως, ο ενισχυτής ανέπνευσε άνετα, δεν φάνηκε να προβληματίζεται ως προς την οδήγηση και δημιούργησε ακριβώς τις στάθμες που θέλαμε για να ακούσουμε σωστά (και ευχάριστα). Πήραμε πολύ καλά ρυθμικά μέρη και επιβλητικό ήχο με εξαιρετική αίσθηση ομοιογένειας προς την περιοχή ανώτερων χαμηλών και των μεσαίων συχνοτήτων. Το σύστημα ακούστηκε φυσικό, αβίαστο με πολύ καλές δυνατότητες περιγραφής, σαφώς ουδέτερο, χωρίς να έχει κάποια λαμπάτη ταυτότητα (στην πραγματικότητα, ένας λαμπάτος προενισχυτής θέλει σχεδιαστική προσπάθεια για να ακουστεί λαμπάτος, όπως το εννοούν οι περισσότεροι, αλλά ποτέ δεν ξέρεις…). Εκεί που φαίνεται ότι ο Legacy είναι παρών σε θέματα ταυτότητας, είναι η περιοχή των υψηλών συχνοτήτων, όπου το σύστημα ακούστηκε εκτεταμένο, γρήγορο και με αρμονικό πλούτο, και την ίδια στιγμή ευχάριστο, ξεκούραστο με ελάχιστη ροπή προς την μαλακή πλευρά, ό,τι χρειάζεται δηλαδή για να απολαύσεις του δίσκους σου. Δεν είναι απολύτως σαφές σε τι οφείλεται αυτή η συμπεριφορά, υποψιάζομαι, όμως, ότι δεν οφείλεται στα ηχεία, τα οποία εμφανώς υπηρετούν την απόλυτη ακρίβεια. Υποψιάζομαι, επομένως, ότι είναι ο μεγάλος Pathos με το πρώτο του στάδιο, ο… ένοχος για αυτή την ευχάριστη συμπεριφορά!
Εν κατακλείδι, το σύστημα με τον Legacy και (κυρίως) τα Stenheim Alumine Five ήταν ένα από τα καλύτερα που έχω ακούσει τον τελευταίο καιρό (με σοβαρό ρόλο να διαδραματίζουν, βεβαίως, οι πηγές του). Δεν ήταν μόνο ακριβές και αλάνθαστο (κάτι που το περιμένεις σε τέτοιες κατηγορίες τιμής), ήταν ευχάριστο και φιλικό στο αυτί. Μπράβο στους Ιταλούς της Pathos που έστησαν έναν ενισχυτή με ποιότητα, φαντασία στο κύκλωμα και υψηλή αισθητική. Τέτοια θέλουμε!
Τιμή υβριδικού ολοκληρωμένου ενισχυτή Pathos Acoustics “InPoL Legacy”: 62.000,- €
PATHOS ACOUSTICS Αντιπροσωπεία – Ακροάσεις – Διάθεση
PATHOS ACOUSTICS Σημεία Διάθεσης & Ακροάσεων
