Δοκιμή Musical Fidelity X-Tube Buffer / Λαμπάτου Σταδίου
Μια επιστροφή από το παρελθόν που δεν αρκείται στη νοσταλγία: τιμά την ιστορική της επιτυχία και ταυτόχρονα ανεβάζει τον πήχη σε νέο επίπεδο αναφοράς.
Για την ιστορία, το X-10D της περίφημης Musical Fidelity αποτέλεσε ένα εμβληματικό και πολύ ιδιαίτερο home audio μοντέλο της δεκαετίας του ’90. Τι ήταν; Ένα “tube output buffer”, δηλαδή στάδιο με λυχνίες (μινιατούρες), σε χαρακτηριστικό κυλινδρικό design σασί σα βαρελάκι, όπου άφησε εποχή! Σχεδιασμένο για να προσθέτει τη ζεστασιά, πλούτο, το βάθος και πλάτος σκηνής των λυχνιών σε ψηφιακές πηγές CD players ή ψηφιακούς μετατροπείς (DAC) . Λειτουργεί κατά ένα τρόπο ως «γέφυρα» ανάμεσα στις συσκευές, προσδίδοντας λαμπάτα χαρακτηριστικά. Προϋπόθεση να αρέσκεστε στα πιο ευγενικά και μεγαλοπρεπή –ίσως- χαρακτηριστικά των λυχνιών. Εμείς, έχουμε ακόμη στη κατοχή μας τόσο το πρώτο εκείνο βαρελάκι X-10D όσο και το μεταγενέστερο μοντέλο X-10v3 που κυριολεκτικά προς τα τέλη ΄90s κέρδιζε κάθε ακροατή και μεταμόρφωνε τα μη λαμπάτης εξόδου CD-players σε κάτι πιο «αναλογικό» σε προσέγγιση. Το αποτέλεσμα; Λιγότερη σκληρότητα, πιο ανοιχτή στερεοφωνική εικόνα και ένας ήχος πιο φυσικός, πιο «αναλογικός», λιγότερο κουραστικός — ιδανικός για όσους θέλουν να μεταμορφώσουν το ψηφιακό τους σύστημα σε κάτι πιο μουσικό και απολαυστικό. Με το X10v3 θυμόμαστε έντονες διαφορές προς το πιο ηχοχρωματικά πειστικό άρα και πιο φυσικό, λιγότερο κουραστικό άκουσμα. Σημαντικά πιο ανοικτό σε διαστάσεις σκηνής. Φορούσε 
τις λυχνιές μινιατούρα nuvistor (μοντέλο X10v3) με εξαιρετικά μεγάλη διάρκεια ζωής άνω των 50.000 ωρών. Εκτός από CD-Players όπως της Marantz, της ίδιας της Musical Fidelity (εισαγωγικά/μεσαία μοντέλα χωρίς έξοδο nuvistor), της Vincent ή Denon και αρκετών ακόμη, ήταν ο ιδανικός μας σύντροφος εφόσον επιλέγαμε να μεταμορφώσουμε οικονομικά και «ωραία» το ψηφιακό μας. Βέβαια, τα tube buffers του κατασκευαστή μπορούσαν και μπορούν να μεσολαβήσουν ακόμη και ανάμεσα σε ένα ποιοτικό τρανζιστοράτο προενισχυτή ή phono-stage (προενισχυτή κεφαλών πικάπ) με τον ολοκληρωμένο ή τελικό ενισχυτή μας. Φανταστείτε ότι και σε πολύ προσιτά πικάπ με ενσωματωμένη έξοδο phono στο ‘σασί’ τους περνούν με αυτόν τον τρόπο σε επόμενα επίπεδα επιδόσεων.
Στο σήμερα, έπειτα από ένα ιδιαίτερα μεγάλο διάστημα απουσίας των Musical Fidelity Tube Buffers, ο πλέον νέος ιδιοκτήτης και ‘αρχηγός’ της εταιρείας, κ. Heinz Lichtenegger με έδρα την Αυστρία, αποφάσισε το σωστό. Να επανακυκλοφορήσει ένα περίφημο τέτοιο λαμπάτο διαμεσολαβητή, αυτή τη φορά με την ονομάσια X-Tube και το ‘look’, την όψη εκείνη του πρωταρχικού X10-D των 90s με μικρές αισθητικές διαφορές. Βρέθηκε στα χέρια μας συμπτωματικά από συνακροατή μας και έτσι με χαρά (δεν το στερήσαμε για κάποιες μέρες από την αγαπητή αντιπροσωπεία Exclusive Audio), ξεκινήσαμε τις ακροάσεις και την καταγραφή απόψεων όπου σας παραθέτουμε.
Η καινούργια έκδοση διατηρεί σχεδόν απαράλλαχτη την εξωτερική ταυτότητα του παλιού μοντέλου, θυμίζοντας κυριολεκτικά «καρμπόν» τον προκάτοχό της. Οι βασικές διαφοροποιήσεις εντοπίζονται στο πιο βαθύ αλουμινένιο σασί, το οποίο πλέον φιλοξενεί εσωτερικά το τροφοδοτικό και σε μια δεύτερη επιπλέον έξοδο bypass όπου παρακάμπτει το buffer και δίνει την δυνατότητα εύκολων Α/Β.
Παράλληλα, η συσκευή εδράζεται σε επιμήκεις αποσβεστικές λωρίδες αντί για κλασικά πλαστικά ποδαράκια, προσφέροντας καλύτερη μηχανική στήριξη και αντικραδασμική προστασία. Το κύκλωμα γύρω από τις δύο λυχνίες 6922 ή Ε88CC (αντί για nuvistor στην περίπτωση του X10v3) ακολουθεί μια ιδιαίτερη, μη συμβατική φιλοσοφία σχεδίασης. Ξεχάστε τα κλασσικά στάδια εξόδου λυχνιών. Όπως υποστηρίζει και η ίδια η εταιρία, εδώ έχουμε κάτι ‘special’. Αν και η βασική τοπολογία παραμένει σε γενικές γραμμές ίδια με εκείνη του X-10D, η εσωτερική εικόνα του X-Tube είναι σαφώς πιο προσεγμένη, καθαρή και σύγχρονη αισθητικά.
Στο εσωτερικό συναντάμε νέους πυκνωτές φιλμ στη σύζευξη των λαμπάτων σταδίων (οι χαρακτηριστικοί κίτρινοι Bevenbi δίπλα από τις λυχνίες), αναβαθμισμένους ηλεκτρολυτικούς πυκνωτές στο solid state τμήμα της τροφοδοσίας. Αξιοσημείωτη είναι και η αναβάθμιση του πυκνωτή εξόδου, ο οποίος από τα 2,2 μF του X-10D έχει πλέον αυξηθεί στα 4,7 μF . Aλλαγή με σαφή τεχνική και ηχητική στόχευση.
Η συνδεσμολογία του είναι απλούστατη: στην rca stereo είσοδο συνδέουμε το interconnect της αρεσκείας μας όπου ξεκινά από την πηγή μας (cd-player, DAC, Streamer, phono-stage κτλ.) και από την έξοδο λαμβάνουμε το ‘νέο’ σήμα μέσα από την διαδρομή και την ηχητική υπογραφή του buffer και των λυχνιών.
Ακούγοντας (κυρίως σε μη λαμπάτα CD-Players):
Ξεκινώντας και παραμένοντας κατά τις ακροάσεις μας στις πηγές cd-player της Pro-Ject Audio καθώς και της Marantz, αλλά και διάφορα streamers & μετατροπείς ως τα περίπου 1.200,-€, οι πρώτες εντυπώσεις ήταν παρόμοιες σε ενθουσιασμό και ανώτερες σε επιδόσεις με εκείνες του X10v3 buffer.
Η ακρόαση άνοιξε με το εμβληματικό Triple Concerto του Ludwig van Beethoven για βιολί, τσέλο και πιάνο σε Ντο μείζονα (Op. 56). Στην ιστορική πλέον ηχογράφηση του 1969 με τον πιανίστα Sviatoslav Richter, τον βιολονίστα David Oistrakh και τον τσελίστα Mstislav Rostropovich, υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Herbert von Karajan. Ένα έργο-ορόσημο που μας δίνει πληροφορίες παρά την παλαιότητα της παραγωγής και βρίσκεται πάντα ανάμεσα στα «τεστ αναφοράς». Μαζί με αρκετά cds της Chesky records. Η θέση των ερμηνευτών στο ηχητικό πεδίο με την επιβολή του X-Tube στο σήμα, προσδίδει αισθητά ανώτερο βάθος και πλάτος σκηνής, μια πιο ζωντανή και φυσική δηλαδή σκηνική παρουσία. Με εξίσου καθαρή άρθρωση και αποφασιστική ενέργεια όπως αυτή των ψηφιακών πηγών μας αρχικά. Η ηχοχρωματική πιστότητα και των τριών οργάνων στο κονσέρτο είναι αρκετά πιο ρεαλιστική, ενώ η στερεοφωνική τους απεικόνιση — τόσο οριζόντια όσο και κατακόρυφη — παραπέμπει πιο κοντά στην αυθεντική εμπειρία ρεσιτάλ.
Προχωρώντας σε προγράμματα blues από ηχογραφήσεις των Gary Moore, Stevie Ray Vaughan και B.B King, ήταν φανερό πως το νέο X-Tube προσθέτει στην αίσθηση του όγκου, σωμάτων των οργάνων αλλά ελαφρώς και του ύψους της σκηνής. Φωνές και όργανα λοιπόν, προβάλλονται σε πιο φυσικές αναλογίες, προκαλώντας αμέσως εντύπωση. Σε αυτό το σημείο να αναφέρουμε πως το X-Tube ξεκινά να αποδίδει στο μέγιστο μετά από τα τριάντα πρώτα λεπτά λειτουργείας, τουλάχιστον στα δικά μας ‘αυτιά’. Σε αντίθεση με το παλαιότερο επίσης εξαιρετικό X10v3 που μπορούσε κανείς να το έχει ανοικτό για πάντα (μιας που οι nuvistor λυχνίες δεν απαιτούν αλλαγή κάθε 2500-3000 ώρες), εδώ οι ώρες ζωής των λυχνίων είναι πιο περιορισμένες, αν και το κόστος αλλαγής τους δεν θεωρείται υψηλό. Αναφορικά, ένα ζεύγος λυχνιών 6922/ Ε88CC της JJ κοστίζουν περί των 50 ευρώ.
Κάπου εδώ σταμάτησε και κάθε αμφιβολία για το αν το μέγεθος και η πλουσιότερη εικόνα των μουσικών που ίσως αποτελεί περιορισμό στα συμβατικά χαμηλής-μεσαίας αξίας ψηφιακά, κερδίζει από το νέο X-Tube. Υποδέχθηκε χωρίς διάκριση τα πάντα: από a cappella φωνές και σόλο όργανα, μέχρι ποπ, ροκ, μεγάλες συμφωνικές ορχήστρες, χορωδίες ή ακόμη και εκκλησιαστικό όργανο. Και όχι απλώς «έλαμψε», αλλά απέδειξε ότι η παλιά γνώριμη συνταγή μπορεί να σταθεί με άνεση σήμερα, ανανεωμένη, απέναντι σε κάθε μουσικό είδος. Με ωριμότητα, καλό έλεγχο και επιβλητικότερη σκηνική παρουσία. Το μόνο αρνητικό για μερικούς, είναι ότι παίζει με τον ‘ρυθμό’ των εν τη γεννέσει τραζιστοράτων πηγών χαλαρώνοντας λίγο το PRaT (Pace, Rhythm, and Timing – Ρυθμός, Βηματισμός και Χρονισμός) και μαζί, ότι δεν μπορεί να κάνει θαύματα σε μια πηγή με υψηλά επίπεδα κόκκου ή πολύ επιθετικών συριστικών. Η φράση «ως μπρος τα κάλλη τ’ εν ο πόνος» όμως περιγράφει συχνά την μετάβαση στο λαμπάτο γαλαξία του X-Tube !
Συμπέρασμα
Ανανεωμένη αγαπημένη και πολύ επιτυχημένη πρόταση λαμπάτου σταδίου (tube buffer), που απουσίαζε για μεγάλο διάστημα από τη γκάμα της ξακουστής Musical Fidelity. Καλώς και επανεμφανίσθηκε πρόσφατα, το X-Tube μας θύμισε έντονα τους προκατόχους του X10v3 & X10D οι οποίοι παραμένουν για δεκαετίες στη λίστα των κορυφαίων αναβαθμίσεων πηγής (ή και κάποιας ίσως προενίσχυσης) ζητώντας λογικά χρήματα. Διαθέτει πλέον και έξοδο bypass για άμεση σύγκριση Α/Β σήματος με και χωρίς τις 6922 λυχνίες που ενσωματώνει. Συνδυάζει άρτια τεχνική υλοποίηση, εκλεπτυσμένη vintage αισθητική, και —το σημαντικότερο— έναν ήχο υψηλής καθαρότητας, διαφάνειας και μουσικότητας που υπερβαίνει εμφανώς το κόστος κτήσης του. Διαμορφώνει ένα σαφές σημείο αναφοράς στα ‘αξεσουάρ’ βελτιώσεων, το οποίο δύσκολα προσεγγίζεται, πόσο μάλλον ξεπερνιέται. Αν σκεφτείτε ταυτόχρονα ότι για να αποκτήσει κάποιος ένα πολύ αξιόλογο rca interconnect θα δαπανήσει σήμερα άνω των 450,-€ για αρχή, και εφόσον κινείστε σε αυτή τη ζώνη τιμής ή και λίγο υψηλότερα, η ακρόασή του δεν είναι απλώς προτεινόμενη· είναι απολύτως επιβεβλημένη. Με πολύ μικρή ενίσχυση τάσης, υψηλή αντίσταση εισόδου και εξαιρετικά χαμηλή αντίσταση εξόδου, μαζί και χαμηλά επίπεδα θορύβου, με βάση την ακουστική αξιολόγησή μας, το νέο X-Tube τοποθετείται δικαιωματικά στην ελίτ των λαμπάτων εξωτερικών σταδίων. Το αποτέλεσμα συνοπτικά είναι πιο γεμάτος και φυσικός ήχος και μαζί πιο ολογραφική εικόνα, αναδεικνύοντας ακόμη και σε εισαγωγικές ψηφιακές πηγές ήχου ένα σαφές ανώτερο επίπεδο απόδοσης.
Τιμή Musical Fidelity X-Tube : 529, – €
Musical Fidelity Διάθεση – Ακροάσεις – Αντιπροσωπεία
